Patlat rahatla

[yazgül]

Krize rağmen sakız sektörü yüzde 10 büyüdü. Türk insanı hırsını sakızdan alıyor, zayıflayacağına, sigarayı bırakacağına hatta dişlerinin beyazlayacağına inanıyor.

Toplam nüfusu 270 milyon olan ABD'nin yıllık sakız tüketimi 46 milyar adet. Yani ABD'de yaşayan kişi başına 184 sakız düşüyor. Türkiye'de ise bu nüfus son günlerde giderek artıyor. Türkiye pazarındaki ürün grupları arasında en yüksek dağılıma sahip olan çiklet sektörü. Aylık ortalama 10 milyon dolarlık bir pazar söz konusu. Endüstriyel sakız üretimine 55 yıl önce başlayan ülkemizde ise bir ayda 200 bin adet sakız tüketilmekte. Bu rakamlara göre ülkemizdeki herkes yılda bir kez de olsa sakız çiğniyor. Hatta geçen yıl krize rağmen Türkiye'de sakız piyasasında pazar payının yüzde 10 büyüme gösterdiği görüldü. Ülkemizde sakız şekerli, şekersiz ve tatlandırıcılı olmak üzere üç çeşit üretiliyor. Liderlik yüzde 48,4 pazar payıyla şekersiz sakızlarda. Tatlandırıcılı sakızların pazar payı son iki yıl için yüzde 100'e yakın büyümüş. Pazarın yüzde 90'ını ise dört büyük firma; Perfetti Van Merle, Dandy, Kent ve Ülker elinde tutuyor. Komşumuz Yunanistan, Sakız Adası'ndan yaptıkları sakız hammaddesi ihracatıyla 50 milyon dolarlık gelir sağlıyor. Çeşme'de Yunanistan'ın ürettiğinin 100 katı sakız hammaddesi üretebileceğimizi düşünen Türk üreticileri de gözünü bu alana dikmiş.

Cariyelerle yayıldı

Sakızın tarihi kimilerine göre eski Yunan'a kimilerine göre Orta Asya'ya dayanıyor. Yunanlılar antik çağlarda, sakız ağacından elde ettikleri "mastiche" çiğniyorlardı. Daha sonraları Yunanlı doktorlar sakızın tedavi edici gücünü keşfetmiş ve sakızı sirozdan kuduza, yılan sokmalarına, mide rahatsızlıklarına, bağırsak ve akciğer hastalıklarına karşı tedavide kullanmışlar. Ege'de sakız çiğneme alışkanlığı hızla yayılırken dünyanın öbür ucunda Mayalar, sakızın ana bileşeni olan ve "chicle" adı verilen hindibayı bulmuşlar. Kuzey Amerika göçmenlerine tanıtmışlar ve sakız ticaretini başlatmışlar. Anadolu'ya ise sakız çiğnemeyi Sakız Adası sevdirmiş. Damla sakızı, Anadolu'da balmumuyla birlikte çiğnenmeye başlanmış. Bu karışım özellikle Osmanlı haremindeki kadınlar tarafından çok sevilmiş. Haremde başlayan sakız sevdası zamanla tüm Anadolu'ya yayılmış ve moda haline gelmiş.

Balonlusunun icadı

Balonlu sakız bir tesadüf sonucu ortaya çıkmış. 1869'da Meksikalı general Antonio Lopez Santa'nın bildiğimiz lastiğin yeni formu "Chiclet"i icat etsin diye görevlendirdiği Thomas Adams bulmuş. "Chiclet" üzerine çalışırken sakız için gerekli tüm bileşenleri bir araya getiren mucit, bugün çiğnediğimiz "Balonlu Sakız"ı icat etmiş. Türkiye'de 16 Kasım 1997'de yayımlanan yönetmeliğe göre "Sakız mayası, diğer bileşenler, izin verilen katkı ve aroma maddeleri ile tekniğe uygun olarak şekerli ve şekersiz hazırlanan ürünler" olarak tanımlanıyor. Öte yandan doğal kauçuk sentetik reçine, tatlandırıcı ve renklendirici maddelerden oluştuğundan doğada ancak beş yılda yok olabiliyor.

Her derde deva

Sakızın marifetleri bu kadarla bitmiyor. Günümüzde muhtelif maksatlarla 25 Türk ilaç firmasında kullanılıyor.Tükürük salgılamasını arttırarak mide asidini düzenlediği, mide ekşimesine, diş çürümelerine, zayıflamaya ve hafızaya yararı konusunda deneyler yapılıyor. Sigarayı bırakmak için kullanılan en etkin yol da yine sakız çiğnemek. Bunun için nikotinli sakızların üretimi giderek yaygınlaşmakta. ABD'deki Mayo Clinic uzmanları, sakız çiğnemeyle ortalama ne kadar kilo verildiğini hesaplamışlar. Bir kişi günde 8 saat boyunca ara vermeden şekersiz sakız çiğnerse yılda beş kilo verebiliyormuş. İngiltere'de yapılan bir araştırmada da sakız çiğnemenin zekayı geliştirdiği tespit edilmiş. Sonuçta sakız çiğneyenlerin çiğnemeyenlere oranla hafıza testlerinde daha başarılı oldukları ve daha çok kelime hatırladıkları görülmüş. Hızla yayılan reklamlara göre sakız çiğnemek diş sağlığını korumada da yararlı. Ağız kokusunu gideriyor, ferahlık veriyor. En önemlisi de stresi alıyor.

[zhr.]

Tşk. Paylaşım için.